czy nalezy płacic podatki (w świetle psychologii ekonomicznej)?

"Czy życzliwy czytelnik zastanawiał się kiedykolwiek nad tym, ile nerwów, czasu i wysiłku kosztuje dzień w dzień obchodzenie zagmatwanych przepisów podatkowych? Odkąd ludzkość odkryła, iż znacznie bardziej opłaca się inwestować czas i energię na poszukiwanie krętych dróg w labiryncie podatkowym niż trwonić siły na produktywne projekty - odtąd marnowany na całym świecie czas pracy wynosi wiele miliardów godzin na dobę."

E.Kishon:"Z zapisków podatnika".

Jak ostatnio się okazało w budżecie za 2012 rok, zabrakło aż 16 mld zł wpływów podatkowych głównie z VAT, akcyzy, CIT i podatku od gier. Fotoradary mają uratować budżet przed plajtą i ściągnąć z kierowców konieczne miliardy.

Feliks Koneczny uważa, że to właśnie zamożność społeczeństwa stanowi o sile skarbu państwa, a nie odwrotnie. Jeżeli państwo uniemożliwia nam dochodzenie do zamożności poniekąd okrada somo siebie. Jest to myślenie niebezpieczne i obliczone na krótką metę.

Im większy udział podatków w budżecie państwa, tym wyższy jest stopień fiskalizmu. Czy wiecie, co to jest Dzień Wolności Podatkowej? Centrum im. Adama Smitha określa go jako symboliczny dzień, kiedy obywatel przestaje pracować na administrację, a zaczyna pracować dla siebie. W polskich realiach trzeba na nasz nieoceniony rząd tyrać pół roku bez mała. Datę oblicza się wedle wzoru: Wydatki publiczne albo podatki dzielone przez PKB razy 365 dni.

Uchylanie się od płacenia podatków może mieć charakter legalny i nielegalny. Legalny polega na szukaniu rozmaitych prawnych kruczków i wybiegów, służących uchyleniu się od tego obowiązku. Jest to bez wątpienia nie zgodne z duchem prawa, ale nie narusza przepisów. Nielegalne uchylanie się to zwyczajnie przestępstwa podatkowe. (Tyszka Psychologia Ekonomiczna).

Decyzja o uchylaniu się płaceniu podatków – określając to w języku psychologii ekonomicznej – jest podyktowania maksymalizacją zysków w warunkach podejmowania decyzji w warunkach ryzyka. Na decyzje ma wpływ wysokości możliwej kary oraz prawdopodobieństwo dokonania kontroli.

Okazuje się, że ta sytuacja może być traktowana dwojako: albo jako gra, albo jako oszustwo podatkowe, przestępstwo.

Czynniki zniechęcające i zachęcające do oszustw podatkowych:

	Zachęcające	Zniechęcające
Czynniki społeczne	Kwota podatków Normy społeczne	Możliwości Kontrola prawna Kontrola społeczna
Czynniki psychologiczne	Nieuczciwość prawa podatkowego i służb podatkowych Złożoność sytemu podatkowego Orientacja osobowa	Spostrzeganie możliwości Ryzyko kary Brak tolerancji oszustw podatkowych

Jak wygada polski system podatkowy na te innych?

W Raporcie firmy Deluitte na temat sytemu podatkowego w oczach podatnika, znajdują się o to takie wnioski:

Podatki są elementem naszej rzeczywistości i z pewnością nie ulegnie to zmianie. Dlatego istotne jest, aby wpływ podatków na działalność przedsiębiorców był jak najmniejszy.

Wyniki naszego badania wskazują jednak, że polski system podatkowy nie spełnia jeszcze tego warunku.

Trzy najistotniejsze zastrzeżenia, które przebijają się w odpowiedziach respondentów to:

• poziom skomplikowania systemu podatkowego;

• duża ilość zmian przepisów podatkowych oraz;

• problemy z jednolitą interpretacją tych przepisów (www.deloitte.com)

Właściwie nic dodać, nic ująć. Można by jeszcze zapewne dużo powiedzieć na ten temat: o kosztach sytemu, relacji jaką tworzy pomiędzy obywatelem i państwem i skutkami społecznymi jakie wywołuje. Jaka jest zależność pomiędzy stawką opodatkowania a dochodami państwa?

Ilustruje to Krzywa Laffera. Została opracowana przez amerykańskiego ekonomistę Arthura Laffera w latach 70. XX wieku. Jest argumentem za zmniejszeniem podatków;

 (jakubwolski.blogspot.com)

Krzywa Laffera jest wynikiem dedukcji i syntezy trzech prostych zdań:

1. Jeżeli stawka podatkowa równa jest 0 dochód z podatków również będzie równy 0.

2. Podwyższając stawkę podatkową o x% procent, dochód z podatków będzie odpowiadał mniej więcej x% z wartości PKB.

3. Jeżeli stawka podatkowa będzie równa 100%, to dochód z podatków będzie praktycznie równy 0.

Jak łatwo dostrzec krzywa Leffera jest argumentem za niskimi podatkami, ale też i wolnym rynkiem. Niskie podatki oznaczają:

Ø      Rozwój przedsiębiorczości

Ø      Państwo wydaje mniej na socjal i w efekcie powoduje to większą aktywności gospodarczą społeczeństwa

Ø      Zmniejszenie szarej strefy

Ø      Zwiększenie zagranicznych inwestycji

Podatnicy lepiej wiedzą, co mają robić z pieniędzmi, niż aparat państwa, który przejada przynajmniej 1/3 pobieranych pieniędzy.

Da oceny sytemu podatkowego istotne jest co my, podatnicy, dostajemy za płacone przez nas podatki od państwa. Czy za nasze daniny dostajemy sprawiedliwa odpłatę? Wiele wskazuje na to, że jest to główną przyczyną, dla której nasz system oceniamy jako niesprawiedliwy. Za nasze podatki otrzymujemy (wspomnijmy tyko najbardziej się rzucające w oczy sprawy):

Ø      Fatalną służbę zdrowia

Ø      Niesprawny wymiar sprawiedliwości

Ø      Słabą armię i policję

Ø      Mamy za to rozbuchaną do granic absurdu biurokrację przejadającą na swoje potrzeby nasze pieniądze, skorumpowana i niesprawną.

I to by było na tyle.